MITOLOGIA STAROŻYTNA – SUMER /POWSTANIE ŚWIATA/.

Posted: 2 lipca 2016 in MITOLOGIA STAROŻYTNA

Często można usłyszeć, że chrześcijaństwo to po prostu plagiat mitologii pogańskich. Zarówno stworzenie świata w Starym Testamencie jak i np. Zmartwychwstanie Chrystusa Pana w Nowym Testamencie ma być  kopią i tylko kopią wierzeń z tak różnych rejonów jak Egipt, Grecja, Babilon czy Persja. Seria MITOLOGIA STAROŻYTNA pozwoli nam zapoznać się z mitami i ocenić zarówno podobieństwa, jak  i różnice pomiędzy chrześcijaństwem a pogaństwem.

enlil-1370001612_bW sumeryjskiej liście bogów zachowało się imię bogini Nammu, zapisane w archaiczny sposób ideogramem znaczącym „otchłań wody” lub „głębia oceanu”. Jest ona określona jako „matka rodzicielka nieba-ziemi” a w innym utworze jako „matka prarodzicielka licznych bogów”. To wskazuje na pierwotny charakter bogini, mimo że w cytowanej liście bogów, która pochodzi z późniejszych czasów, jest już bóstwem antropomorficznym jako małżonka boga Ana. Dla Nammu można znaleźć analogię w micie babilońskim enuma elisz według którego elementy tworzące wszechświat zawarte były w mieszkanie wód słodkich i słonych, stojących u początku aktu stworzenia. Wielu uczonych widzi tu analogie z greckim logosem i z „Duchem Bożym unoszącym się nad wodami” w biblijnej Księdze Rodzaju (1,2).

Ten pierwotny bezmiar wód obdarzony był potencjalną siłą mogącą wyłaniać nowe byty według rozumnego planu i nadrzędnych praw. Pierwszym etapem było powstanie kosmicznej góry, złożonej z połączonych elementów późniejszego nieba i ziemi. O początkowym złączeniu tych dwóch części wszechświata mamy już wyraźne dane sumeryjskie. Słowem określającym wszechświat było an-ki, znaczące „niebo-ziemia”.

W bLiżej nie określonym momencie, ale już w tym okresie, pojawił się pierwszy bóg panteonu sumeryjskiego An, personifikujący sferę niebios, a następnie za jego sprawą bóstwa określane zbiorowo Anunaki. Oto oryginalna wersja sumeryjska:

Wówczas gdy na górze nieba-ziemi
za sprawą Ana narodzili się bogowie Anunaki.

Anunaki przypuszczalnie grupa „50 wielkich bogów” (w żadnym dokumencie nie są imiennie wymienieni), nie biorą jeszcze aktywnego udziału w akcie dalszego stwarzania i rządzenia światem, są zrodzeni i – można by rzec – czekają na podjęcie swej przyszłej funkcji.

Tymczasem z An i Ki zrodził się bóg Enlil – „pan powietrza”. Jako uosobienie trzeciego elementu wszechświata – atmosfery. Enlil doprowadził do oddzielenia nieba od ziemi po czym sam przejął ziemię i dalsze dzieło tworzenia. Relacje o tych wydarzeniach zawarte są w micie o stworzeniu motyki:

Pan który spowodował wspaniałe powstanie wszystkiego, co należy,
pan, którego rozstrzygnięcia losów są nieodwracalne,
Enlil, który nasionom kraju daje wzrastać z ziemi,
pośpieszył oddzielić niebiosa od ziemi,
pośpieszył oddzielić ziemię od niebios.

Podobną relację podaje autor mitu o Gilgameszu i Enkidu w świecie podziemnym:

Gdy niebiosa zostały odłączone od ziemi,
gdy ziemia została oddzielona od niebios,
gdy imię „ludzkość” zostało ustalone,
wówczas An objął w posiadanie niebiosa,
a Enlil objął w posiadanie ziemię.

Znacznie późniejszy, z drugiej połowy II tysiąclecia p.n.e. pochodzący mit, mówiący o celu stworzenia ludzkości potwierdza ustalony od wieków pogląd na temat omawianego etapu dziejów wszechświata.

Gdy niebo od ziemi zostało odłączone – (kiedyś) razem były trwale zespolone,
i boginie matki zostały utworzone,
gdy (bogowie) plany nieba i ziemi ustanowili
i dla przygotowania grobli i kanałów
brzegi Tygryu i Eufratu ustanowili,
wtedy An, Enlil, Utu i Enki, wielcy bogowie
(i) Anunaki wielcy bogowie
zasiedli na wyniosłym tronie przybranym bojaźnią
i rozmawiali między sobą.

Po wyodrębnieniu się nieba, ziemi i powietrza pozostały jeszcze poza nimi dwie wielkie przestrzenie kosmiczne. Pierwsza rozciągała się na zewnątrz sklepienia niebieskiego i określana była jako „wielkie w górze”, a więc bezmiar nadniebny. W tej strefie uformowane zostały ciała astralne” księżyc, słońce, planety i gwiazdy, aby oświetlały niebiosa. Sama ziemia była w wyobrażeniu Sumerów płaska, otoczona słonymi morzami pod jej skorupą natomiast znajdował się ocean wody słodkiej abzu, będącej źródłem wszystkich życiodajnych wód na ziemi. Poniżej ziemi i jej wód znajdowała się druga przestrzeń kosmiczna, zwana „wielką krainą w dole”. W tej to podziemnej krainie Sumerowie umieścili swój świat zmarłych. Przestrzeń podziemna nosiła najczęściej nazwę kur, dosłownie „obca kraina”.

Po ustaleniu zasadniczych stref kosmosu i objęciu przez Enlila władania ziemią rozpoczął się nowy etap dziejów świata. Ki, ziemia, występuje odtąd jako wieka bogini, „pani rodzicielka” – po sumeryjski Nintu. W różnych utworach nosi też czasem imię Ninmah – „wielebna pani”, lub Ninhursang – „pani (góry) Hursang”.

Obok trzech pierwszych bogów stworzycieli: Ana, Enlila i Nintu, pojawia się pan wód abzu – Enki. Występuje on zazwyczaj jako syn boga Ana, a więc brat Enlila. W micie o stworzeniu człowieka wydaje się być synem pramatki Nammu w każdym razie jej potomkiem w prostej linii dzięki czemu zalicza się do grupy najstarszych bogów wywodzących się z morza pierwotnego. W istocie tylko ci czterej wyżej wymienieni bogowie noszą miano stworzycieli. W ten sposób zasadnicze strefy wszechświata zostały uformowane i otrzymały potężnych opiekunów: An panujący w niebiosach Enlil – pan atmosfery, kierujący losami ziemi, Nintu – matka szeregu pokoleń bóstw, reprezentująca rodzicielkę ziemię, oraz Enki – władca wód, późniejszy stworzyciel życia na ziemi.

Bogowie stworzyciele zapoczątkowali narodziny dalszych pokoleń bóstw, z których najważniejszymi były: bóg księżyca Nanna oraz jego dzieci – bóg słońca Utu i bogini płodności i miłości Inana, której symbolem jest planeta Wenus. Tych siedem bóstw miało wyłączne prawo „określania losów” (sumeryjskie nam-tar) każdej stworzonej istoty czy rzeczy, a więc określena ich natury, właściwości i przeznaczenia.

MITOLOGIA MEZOPOTAMII – ŁYCZKOWSKA SZARZYŃSKA ss.51-56

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s